Omarm het heden

Waarom vinden we dat zo moeilijk, blijven in het hier en nu? In mijn praktijk kom ik het maar al te vaak tegen. Mensen die nog heel veel met het verleden bezig zijn of heel erg toekomstgericht. Ze vertoeven zelden in het enige moment waarop ze het verschil kunnen maken: het heden.

Natuurlijk is het belangrijk wanneer er zich nogal wat heeft afgespeeld in het verleden, om hier aandacht aan te besteden. Maar nog belangrijker is, hoe leer ik accepteren dat wat mij is overkomen en hoe kan ik ervoor zorgen dat ik er vandaag minder last van heb.

Het is goed om je te realiseren dat we geen invloed meer hebben op het verleden en ook niet op de toekomst, ook al denkt men vaak van wel. Laat onverlet, dat dit voor sommigen wel heel lastig is. Hoe doe je dat dan, blijven in het hier en nu?

Leven in het hier en nu biedt veel voordelen. Je hebt minder last van stress omdat je geen energie verspilt aan oude zaken. Je geniet intenser van alles wat je ziet, hoort, voelt en proeft. Je bent je bewust van wat je doet en dat geeft meer zelfvertrouwen.

Als je goed kijkt, doen we verrassend veel op de automatische piloot. We gaan schijnbaar gedachteloos door het leven en heftige emoties worden geparkeerd om er later nog eens naar te kijken.

Wat gebeurt er als we in onze gedachten afreizen naar zo’n situatie in het verleden, of naar een gebeurtenis die nog moet komen? We ervaren de bijbehorende emoties, alsof dit verhaal zich nu afspeelt. Zo kan een vroeger trauma zelfs op dit ogenblik, angstige, verdrietige of boze gevoelens opwekken, waar we veel last van hebben. Het is van belang om hier aandacht aan te besteden, voordat we proberen dit stukje verleden los te laten.

Hoe pak je dat aan? Kijk met de ogen van nu, naar de situatie van toen. Het antwoord ligt in het huidige moment. Toen ik het hier met een cliënt van mij over had, beaamde hij dat dit inderdaad het beste is wat je kunt doen. Hij verwoordde het mooi door te zeggen: “We moeten zeilen op de wind van vandaag.” En zo is het. We weten niet waar de wind ons morgen naartoe blaast en aan de wind van gisteren hebben we vandaag ook niets meer. We hebben geen controle over de wind, maar we kunnen wel onze zeilen bijstellen.

Mindfulness is de sleutel tot het nu. Het lijkt een uitvinding van de laatste tijd maar is in werkelijkheid een hulpmiddel dat de mens al eeuwenlang tot zijn beschikking heeft. Onze gedachten dwalen vaak af. Ons denken vindt zichzelf namelijk heel belangrijk en verveelt zich al gauw als er niets spectaculairs gebeurt. Mindfulness nodigt ons uit bewust te kijken, luisteren en voelen, om simpelweg het huidige moment te ervaren zonder het te analyseren of erover te oordelen.

Door van een afstandje te kijken naar dat overijverige denkhoofd van ons, kunnen we onze gedachten tot rust te brengen en in volle aandacht aanwezig te zijn in het heden. Wij zijn immers niet onze gedachten, we kunnen ervoor kiezen om niet met die gedachten mee te gaan en ze weg te laten drijven als wolkjes aan de horizon.

Een van de pijlers van mindfulness is geduld. Een kwaliteit die bij veel mensen die deel uit maken van deze jachtige maatschappij, een beetje ondergesneeuwd is. Probeer je aandacht steeds opnieuw terug te brengen naar het moment, als je gedachten weer eens met je aan de haal gaan. Je zult zien dat het steeds beter gaat.

Als je de stilte opzoekt door een wandeling in de natuur of de stilte in jezelf door meditatie, zal je merken dat deze stilte niet leeg is, maar juist vol antwoorden, die je zullen helpen jezelf in het nu te verankeren.

Wil je de kracht van het nu ervaren en meer in het moment leven, kom eens langs voor een gesprek.

Sylvia Frauenfelder, psychosociaal counselor te Den Haag